MIOKARD INFARKTI: ZAMONAVIY DAVOLASH YONDASHUVLARI VA REABILITATSIYA
Keywords:
Miokard infarkti, koronar arteriyalar, ateroskleroz, tromboz, kardial markerlar, troponin, CK-MB, mioglobin, EKG, koronar angioplastika, stentlash, aorta-koronar shuntlash, farmakoterapiya, reabilitatsiya, stressni kamaytirish, chekishdan voz kechish, profilaktika, yurak sog‘ligi, zamonaviy davolash, ikkilamchi profilaktika.Abstract
Miokard infarkti – bu yurak mushagining bir qismi qon bilan yetarli darajada ta’minlanmay qolishi natijasida yuzaga keladigan og‘ir va hayot uchun xavfli holatdir. Bugungi kunda miokard infarkti butun dunyo bo‘yicha o‘limga olib keluvchi kasalliklar ichida yetakchi o‘rinni egallaydi. Kasallikning asosiy sababi koronar arteriyalarda aterosklerotik blyashkalar hosil bo‘lishi va shu blyashkalar yorilib, tromb hosil qilishi natijasida qon aylanishining to‘silib qolishidir. Miokard infarktining erta aniqlanishi va zudlik bilan tibbiy yordam ko‘rsatilishi hayotni saqlab qolish uchun nihoyatda muhimdir. Zamonaviy davolash yondashuvlari bu kasallikda kompleks tarzda olib boriladi. Farmakoterapiyada antitrombotik dorilar, beta-blokatorlar, nitratlar va statinlar keng qo‘llaniladi. Bundan tashqari, invaziv usullar, masalan, koronar angioplastika va stentlash operatsiyalari orqali koronar qon aylanishi qayta tiklanadi. Shuningdek, aorta-koronar shuntlash operatsiyasi ham og‘ir holatlarda qo‘llaniladi. Miokard infarktini boshidan o‘tkazgan bemorlar uchun reabilitatsiya jarayoni ham juda muhim bo‘lib, ularning jismoniy va ruhiy holatini tiklashga xizmat qiladi. Reabilitatsiya bemorning hayot sifatini yaxshilash, kasallikning qaytalanishining oldini olish va ijtimoiy faoliyatga qaytarish uchun zarur bosqich hisoblanadi. Ushbu maqolada miokard infarktining zamonaviy davolash usullari va reabilitatsiya yo‘nalishlari keng yoritib beriladi.
Downloads
References
1. Axunjanov S.A. “Ichki kasalliklar propedevtikasi”. Toshkent, 2019.
Ushbu manbadan miokard infarktining klinik belgilari, tashxislash mezonlari va EKG o‘zgarishlari haqida yozishda foydalanildi.
2. Madjidov M. “Kardiologiya asoslari”. Toshkent, 2020.
Miokard infarktining rivojlanish mexanizmi, ateroskleroz va koronar oqim buzilishi haqida ma’lumotlar ushbu kitobdan olindi.
3. Silbernagl S., Despopoulos A. “Qon aylanish tizimi fiziologiyasi va patologiyasi”. Toshkent, 2018.
Yurak mushagida nekroz rivojlanish bosqichlari va reabilitatsiya jarayonida yurak fiziologiyasi o‘zgarishi haqida yozishda foydalanildi.
4. Harrison’s Principles of Internal Medicine. 20th Edition. McGraw Hill, 2018.
Zamonaviy davolash usullari, farmakoterapiya va invaziv muolajalar bo‘yicha ma’lumotlar ushbu xalqaro kitobdan olindi.
5. “O‘zbekiston tibbiyoti” jurnali, 2021-yil, №4.
Miokard infarktining tarqalish statistikasi va O‘zbekistondagi ko‘rsatkichlar haqida yozishda foydalanildi.
6. “Kardiologiya axborotnomasi” jurnali, 2022-yil, №2.
Miokard infarktida kardial markerlar (troponin, CK-MB, mioglobin) va laborator tashxis bo‘yicha ma’lumotlar shu maqoladan olindi.
7. “Zamonaviy tibbiyot” jurnali, 2023-yil, №1.
Koronar angioplastika, stentlash va aorta-koronar shuntlash bo‘yicha zamonaviy usullar haqida yozishda shu jurnal maqolasidan foydalanildi.
8. www.who.int (Jahon sog‘liqni saqlash tashkiloti rasmiy sayti)
Miokard infarktining global statistikasini olish uchun va kasallik bo‘yicha epidemiologik ma’lumotlar uchun foydalanildi.
9. www.cardiology.org
Miokard infarktining zamonaviy davolash protokollari, reabilitatsiya va ikkilamchi profilaktika bo‘yicha ma’lumotlar ushbu sayt orqali olindi.
10. www.heart.org (American Heart Association)
Bemorlarga beriladigan tavsiyalar, sog‘lom turmush tarzi va qayta infarktning oldini olish bo‘yicha ko‘rsatmalar uchun ushbu manbadan foydalanildi.
