ART TERAPIYA VA O‘YIN TERAPIYASINING BOLALARDA TRAVMA OQIBATLARINI KAMAYTIRISHDAGI PSIXOKORREKTSION ROLI
Keywords:
Art terapiya, o‘yin terapiyasi, psixologik travma, bolalar psixologiyasi, psixokorrektsiya, emotsional regulyatsiya, noverbal yondashuvlar, neyrobiologiya, ijodiy terapiya, stressni boshqarish.Abstract
Ushbu maqola bolalarda psixologik travma oqibatlarini yumshatishda art terapiya va o‘yin terapiyasining psixokorrektsion rolini ilmiy nuqtai nazardan yoritadi. Travma bolaning emotsional, kognitiv va ijtimoiy rivojlanishiga salbiy ta’sir ko‘rsatadi, bu esa stressga qarshi moslashish mexanizmlarining zaiflashishiga olib keladi. Art terapiya va o‘yin terapiyasi noverbal va ijodiy yondashuvlar sifatida bolaga o‘z his-tuyg‘ularini xavfsiz muhitda ifoda etish, emotsional regulyatsiyani yaxshilash va ichki resurslarni faollashtirish imkonini beradi. Maqolada ushbu usullarning neyrobiologik asoslari, samaradorligi va amaliy qo‘llanilishi tahlil qilinadi. Tadqiqotlar shuni ko‘rsatadiki, art terapiya va o‘yin terapiyasi travma oqibatlarini kamaytirish bilan birga bolaning o‘ziga bo‘lgan ishonchini oshiradi va ijtimoiy moslashuvchanlikni rivojlantiradi. Maqola terapevtlar, psixologlar va bolalar bilan ishlovchi mutaxassislar uchun muhim manba sifatida xizmat qiladi.
Downloads
References
1. Toshpulatova, D.S. (2020). Bolaning psixik rivojlanishida art terapiyaning o‘rni. Toshkent: TDPU nashriyoti.
2. Xojayeva, N.A. (2019). O‘yin terapiyasining psixologik asoslari. Toshkent: O‘zbekiston pedagogika fanlari akademiyasi.
3. Yo‘ldosheva, G.S. (2018). Psixologik korrektsiyada innovatsion yondashuvlar. Toshkent: TDPU Ilmiy nashriyot markazi.
4. Mirzayeva, D.T. (2021). Bolalarda stress va travmani yengishda terapevtik yondashuvlar. Samarqand: Samarqand davlat universiteti.
5. Zokirova, D.I. (2017). Psixologik xizmat ko‘rsatishda art terapiya texnologiyalari. Toshkent: Respublika ixtisoslashtirilgan ilmiy-amaliy markazi.
6. Malchiodi, C. A. (2012). Art Therapy and the Brain: An Integrated Approach to Trauma Recovery. New York: Guilford Press.
7. Landreth, G. L. (2012). Play Therapy: The Art of the Relationship. London: Routledge.
