AYOLLARDA POST-TRAVMATIK STRESS BUZILISHINI KAMAYTIRISHDA PSIXOTERAPEVTIK YONDASHUVLAR

Ergasheva Mazluma

Chirchiq davlat pedagogika universiteti Pedagogika fakulteti Amaliy psixologiya yo'nalishi 2 kurs talabasi

Keywords: Post-travmatik stress, ayollar psixologiyasi, EMDR, KBT, psixoterapiya


Abstract

Ushbu maqolada ayollar orasida post-travmatik stress buzilishining (PTSB) tarqalishi, uning asosiy psixologik sabablari va zamonaviy psixoterapevtik yondashuvlar orqali kamaytirish imkoniyatlari yoritilgan. Muallif tomonidan O‘zbekiston sharoitida psixologik markazlarda olib borilgan amaliy tadqiqotlar asosida to‘rt turdagi psixoterapiya (kognitiv-behavioral terapiya, EMDR, guruhli terapiya va art-terapiya) samaradorligi tahlil qilindi. Natijalar shuni ko‘rsatdiki, EMDR va kognitiv-behavioral terapiya PTSB simptomlarini sezilarli darajada kamaytiradi. Maqolada PTSBga qarshi kurashishda psixologik xizmatlar, ijtimoiy madaniyat va malakali mutaxassislarning roli haqida ham muhim xulosalar keltirilgan. Tadqiqot natijalari ayollar ruhiy salomatligini mustahkamlash bo‘yicha kompleks yondashuvlarning dolzarbligini tasdiqlaydi


References

1. American Psychiatric Association. (2013). Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders (DSM-5). Washington, DC.

2. Bisson, J. I., & Andrew, M. (2007). Psychological treatment of post-traumatic stress disorder (PTSD). The Cochrane Database of Systematic Reviews, 2007(3).

3. Shapiro, F. (2018). Eye Movement Desensitization and Reprocessing (EMDR) Therapy: Basic Principles, Protocols, and Procedures. Guilford Press.

4. Resick, P. A., Monson, C. M., & Chard, K. M. (2016). Cognitive Processing Therapy for PTSD: A Comprehensive Manual. Guilford Publications.

5. Kazdin, A. E. (2000). Encyclopedia of Psychology, Vol. 6. Washington, DC: APA/Oxford University Press.

6. O‘zbekiston Respublikasi Sog‘liqni Saqlash Vazirligi. (2021). Ruhiy salomatlik bo‘yicha milliy strategiya loyihasi. Toshkent.

7. Fayzullayeva, G. N. (2020). Ayollarda post-travmatik stress buzilishining psixologik xususiyatlari. Psixologiya va hayot jurnali, 2(4), 55–61.

8. WHO. (2019). Guidelines on mental health and psychosocial support in emergency settings. Geneva: World Health Organization.