TOPISHMOQLARNING LINGVOPRAGMATIK XUSUSIYATLARI (NEMIS VA O’ZBEK TILLARI MISOLIDA)

Roviyajon Abdullayeva

Ilmiy Rahbar,F.f.d, professor

Muratova Nazokat O‘ktamovna

UrDu xorijiy filologiya lingvistika (Nemis tili) 2-kurs magistrant

Keywords: topishmoq, lingvopragmatika, metafora, sinonimiya, antonimiya, homonimiya, ritmika, madaniy tafakkur, o‘zbek tili, nemis tili, xalq og‘zaki ijodi, kommunikativ vazifa, leksik-semantik tahlil


Abstract

Mazkur maqolada o‘zbek va nemis topishmoqlari lingvopragmatik jihatdan tahlil etiladi. Unda har ikki til topishmoqlarining leksik-semantik xususiyatlari, ya’ni metafora, sinonimiya, antonimiya, homonimiya, arxaizmlar, ritmika va leksik maydonlar doirasidagi o‘xshashlik va farqlari o‘rganilgan. Shuningdek, maqolada o‘zbek va nemis xalqlarining madaniy tafakkuri, dunyoqarashi va hayot tarzi topishmoqlarda qanday ifoda topishi tahlil qilinadi. Tadqiqotda topishmoqlarning semantik tuzilishi, milliy-madaniy komponentlari, ularning xalq og‘zaki ijodidagi o‘rni va kommunikativ vazifalari yoritiladi.


References

1. Ахмедова, Д. (2007). Сравнительный анализ узбекских и немецких загадок. Ташкент: Фан.

2. Абдуллаева, М. (2015). Ўзбек халқ оғзаки ижоди. Тошкент: Ўзбекистон миллий энциклопедияси.

3. Бабаева, Ф. Ш. (2010). Лексикология немецкого языка. Москва: Высшая школа.

4. Гиззатуллина, Ф. (2018). Лингвопрагматические аспекты фольклора. Казань: Казанский университет.

5. Гримм, Я. и В. (1991). Deutsche Volksrätsel. Berlin: Akademie Verlag.

6. Қурбонов, А. (2004). Ўзбек халқ топишмоқлари: Луғат ва таҳлил. Тошкент: Фан.

7. Назаров, Қ. (2008). Тил ва маданият: Лингвомаданий таҳлиллар. Тошкент: Ўқитувчи.

8. Содиқов, М. (2012). Ўзбек тилининг лексик таҳлилида бадиий образлар. Тошкент: Фан.

9. Usmonov, M. (2019). Pragmatic analysis of Uzbek riddles. Tashkent State University journal, №2, 45–53.

10. Wierzbicka, A. (1992). Semantics, Culture and Cognition: Universal Human Concepts in Culture-Specific Configurations. Oxford: Oxford University Press.

11. Zienkowski, J., Östman, J.-O., & Verschueren, J. (2011). Discursive Pragmatics. Amsterdam: John Benjamins Publishing.