OGAHIYNING “RIYOZU-D-DAVLA” ASARIDA ARABIY QATLAMGA XOS SOʻZLAR ASOSIDA SHAKLLANGAN QOʻSHMA FE’LLAR LINGVOPOETIKASI

M.Davletov

Urganch davlat pedagogika instituti o'qituvchisi)

Q.Yusupova

(UrDU doktoranti)

Keywords: Ogahiy, tarixiy-adabiy asar, arabiy qatlam, eski o'zbek tili, qoʻshma fe'llar, lingvistik tahlil, poetika, leksik ma'no, fe'l shakllari, arab tilidan o'zlashgan so'zlar.


Abstract

Ushbu maqola Ogahiyning «Riyozu-d-davla» asarida arabiy qatlamga xos so'zlar asosida shakllangan qoʻshma fe'llarning lingvopoetik tahliliga bag'ishlangan. Maqolada eski o'zbek tilidagi arab lug'aviy qatlamiga mansub so'zlar, ularning lingvistik xususiyatlari va poetik ifodalar orqali qanday qoʻshma fe'llarga aylangani yoritilgan. Arabiy so'zlarning o'zbek tiliga kirib kelishi, fe'l shakllarini hosil qilinishi va bu jarayonda ularning ma'no va fonetik xususiyatlarini qanday o'zgartirgani tahlil qilinadi.


References

1. Алишер Навоий асарлари тилининг изоҳли луғати. Тўртинчи том. – Тошкент: Фан, 1985. – Б.79.

2. Алишер Навоий. Мукаммал асарлар тўплами. Учинчи том. – Тошкент: Фан, 1988. – Б. 27.

3. Носиров О., Юсупов М. Ан-наъим. – Тошкент: Абдулла Қодирий номидаги халқ мероси нашриёти, 2003. – Б. 438.

4. Иброҳимов Н. Юсупов М. Араб тили грамматикаси. 1-қисм. – Тошкент: Қомуслар Бош таҳририяти, 1997. – Б. 290.

5. Атоуллоҳ Ҳусайний. Бадодойиъу-с-санойиъ. Форс тилидан А.Рустамов таржимаси. ‒ Тошкент: Ғафур Ғулом номидаги Адабиёт ва санъат нашриёти, 1981. ‒ Б. 209.

6. Ан-наъим. Арабча-ўзбекча луғат. – Тошкент: Абдулла Қодирий номидаги халқ мероси нашриёти, 2002. 634-б.