PDF
ZENODO
Published
2025-05-09
Section
Articles
How to Cite
How to Cite
FERULA TADSHIKORUM PIMENOV OʻSIMLIGINING URUGʻ BIOLOGIYASI
MAMATMO‘MINOVA DILDORA
Termiz davlat universiteti Tabiiy fanlar fakulteti talabasi
Keywords: Ferula tadshikorum, urugʻ biologiyasi, urugʻ unuvchanligi, ekologik omillar, dormantlik, stratifikatsiya, sun’iy koʻpaytirish, endemik oʻsimlik, dorivor resurs, tabiatni muhofaza qilish.
Abstract
Ushbu maqolada Ferula tadshikorum Pimenov oʻsimligining urugʻ biologiyasi o‘rganilgan. O‘simlikning urug‘ tuzilishi, morfologik xususiyatlari, dam olish davri (dormantligi), unuvchanligiga ta’sir qiluvchi ekologik omillar hamda sun’iy ko‘paytirish usullari tahlil qilingan. Tadqiqotlar natijasida urugʻlarning optimal unuvchanligini ta’minlovchi harorat, namlik va tuproq sharoitlari aniqlangan. Shuningdek, urugʻlarning morfologik belgilari asosida boshqa Ferula turlaridan farqlanishi ilmiy asosda bayon etilgan. Ushbu ilmiy yondashuv Ferula tadshikorumni tabiatda saqlab qolish, koʻpaytirish va dorivor resurs sifatida qayta tiklash uchun muhim ahamiyat kasb etadi.
References
1. Pimenov, M.G. & Leonov, M.V. (1993). The Genera of the Umbelliferae: A Nomenclator. Royal Botanic Gardens, Kew.
– Ferula turkumining sistematikasi va nomlanishi haqida muhim asar.
2. Rakhmonov, Kh.S. (2015). Ekologicheskie osobennosti i resursnoe znachenie Ferula tadshikorum Pimenov v Yujnom Tadzhikistane. Avtoreferat diss. kand. biol. nauk. Dushanbe.
– Ferula tadshikorum’ning ekologiyasi, resurs holati va tarqalishi boʻyicha ixtisoslashgan tadqiqot.
3. Khalmatov, K.M., & Azizov, A.A. (2020). Biologiya i germinatsiya semyan redkikh vidov roda Ferula v usloviyakh Tsentralnoy Azii. // Botanicheskiy zhurnal, 105(4), 505–513.
– Ferula turlarining urug‘ unuvchanligi va biologik xususiyatlari haqidagi amaliy tadqiqotlar.
4. Khojimatov, O.K., Khamraeva, D.T., & Bussmann, R.W. (2021). Morphobiology and resource potential of Ferula species in Uzbekistan. // Ethnobotany Research and Applications, 21: 1–10.
– O‘zbekistondagi Ferula turlarining morfologik va etnobotanik o‘rganilishi.
5. Flora of the USSR (1950). Vol. XVI: Umbelliferae. Moskva-Leningrad: Nauka.
– Ferula turlarining klassik botanik tavsifi va tarqalishi bo‘yicha asosiy manba.
6. O‘zbekiston Respublikasi Qizil Kitobi (2023). – Noyob va yo‘qolib ketish xavfi ostidagi o‘simliklar ro‘yxati.
– Ferula tadshikorum’ning muhofaza holati bo‘yicha rasmiy hujjat.
7. FAO (Food and Agriculture Organization). (2010). The Second Report on the State of the World’s Plant Genetic Resources for Food and Agriculture. Rome.
– O‘simlik genofondi, xususan, dorivor turlarni saqlash va urug‘ biologiyasi kontekstida.
8. Jalilov, A. & Nishonov, A. (2019). Dorivor o‘simliklar ekologiyasi va ko‘paytirish texnologiyasi. Toshkent: Fan.
– Ferula turlarining ko‘paytirish metodlari haqida mahalliy ilmiy qo‘llanma.
